Instalacja jednofazowa i trójfazowa - jak działają i jak je wykonać?

 Instalacja jednofazowa i trójfazowa - jak działają i jak je wykonać?
Autor Olaf Kaźmierczak
Olaf Kaźmierczak15.09.2023 | 5 min.

W większości domów jednorodzinnych wykorzystywana jest instalacja elektryczna jednofazowa. Jednak w niektórych przypadkach, na przykład gdy w budynku znajdują się urządzenia o dużej mocy, konieczne jest zastosowanie instalacji trójfazowej. Jakie są różnice między tymi dwoma rodzajami instalacji i kiedy warto rozważyć wykonanie instalacji trójfazowej?

Jak działają instalacje jednofazowe i trójfazowe?

Instalacja jednofazowa wykorzystuje tylko jedną fazę napięcia zasilającego. W gniazdkach elektrycznych mamy fazę i przewód neutralny. Napięcie między fazą i neutralnym wynosi 230V.

Instalacja trójfazowa wykorzystuje trzy fazy napięcia zasilającego, przesunięte względem siebie o 120 stopni. W gniazdkach mamy 3 fazy oraz przewód neutralny. Napięcie między poszczególnymi fazami wynosi 400V, natomiast między fazą i neutralnym 230V, podobnie jak w instalacji jednofazowej.

Ile faz ma standardowa instalacja domowa?

Standardowo w domach jednorodzinnych stosowana jest instalacja jednofazowa. Jest ona wystarczająca do zasilenia wszystkich typowych urządzeń AGD, oświetlenia oraz gniazdek wtykowych w mieszkaniu lub domu jednorodzinnym.Instalacja jednofazowa charakteryzuje się prostotą wykonania i niższymi kosztami niż instalacja trójfazowa.

Jakie są zalety instalacji jednofazowej?

Instalacja jednofazowa ma kilka zalet:

  • Jest prostsza w wykonaniu - wymaga mniejszej ilości przewodów.
  • Charakteryzuje się niższymi kosztami wykonania i eksploatacji.
  • Wystarcza do zasilania większości urządzeń AGD i oświetlenia w domu jednorodzinnym.
  • Łatwiejsza w konserwacji i naprawie ewentualnych usterek.

Kiedy warto wykonać instalację trójfazową?

 Instalacja jednofazowa i trójfazowa - jak działają i jak je wykonać?

Instalacja trójfazowa zalecana jest w następujących przypadkach:

  • W budynkach wielorodzinnych, ponieważ zapotrzebowanie na energię elektryczną jest większe.
  • W budynkach, w których zainstalowane będą urządzenia o dużej mocy (ponad 10kW), na przykład piece przemysłowe, maszyny produkcyjne itp.
  • Jeśli planowane jest ładowanie kilku samochodów elektrycznych jednocześnie.
  • Przy dużym zapotrzebowaniu na energię elektryczną, aby uniknąć przeciążenia instalacji.

Jakie urządzenia wymagają podłączenia trójfazowego?

Do urządzeń, które wymagają zasilania z instalacji trójfazowej należą między innymi:

  • Piece przemysłowe o dużej mocy.
  • Silniki elektryczne powyżej 10 kW.
  • Maszyny produkcyjne, obrabiarki.
  • Urządzenia grzewcze centralnego ogrzewania.
  • Pompy wody, dźwigi, windy.
  • Profesjonalny sprzęt gastronomiczny.
  • Stacje ładowania samochodów elektrycznych.

Jak poprawnie i bezpiecznie wykonać instalację jednofazową?

Aby poprawnie wykonać domową instalację jednofazową, należy:

  • Zaplanować rozmieszczenie gniazdek i punktów oświetleniowych.
  • Dobrać przekroje przewodów do obciążeń (min. 1,5 mm2 dla gniazdek, 1 mm2 dla oświetlenia).
  • Wyznaczyć trasy prowadzenia przewodów – najlepiej podtynkowo lub w rurkach PCV.
  • Zastosować wyłączniki różnicowoprądowe dla zwiększenia bezpieczeństwa.
  • Połączyć przewody zgodnie ze schematem: fazowy brązowy/czarny, neutralny niebieski.
  • Sprawdzić skuteczność zerowania i pomiar rezystancji izolacji.

Jakie przewody i zabezpieczenia stosować w instalacji trójfazowej?

W instalacji trójfazowej należy stosować:

  • Przewody min. 2,5 mm2 dla obwodów gniazdkowych i 4 mm2 dla zasilania maszyn.
  • Rozdzielnice z wyłącznikami trójbiegunowymi lub bezpiecznikowe 3x32A.
  • Wyłączniki różnicowoprądowe czterobiegunowe.
  • Oznaczenie przewodów fazowych kolorami: L1-brązowy/czarny, L2-czarny, L3-szary.
  • Regularne przeglądy i konserwacje instalacji.

Ile kosztuje wykonanie instalacji jedno- i trójfazowej?

Koszt wykonania instalacji elektrycznej zależy od zakresu prac i zastosowanych materiałów. Przykładowe ceny:

  • Instalacja jednofazowa w domu ok. 150-200 zł za punkt.
  • Instalacja trójfazowa ok. 250-350 zł za punkt.
  • Wykonanie rozdzielnicy jednofazowej ok. 1000 zł.
  • Wykonanie rozdzielnicy trójfazowej ok. 2500-3000 zł.

Całkowity koszt instalacji trójfazowej jest więc ok. 2-3 razy wyższy niż jednofazowej. Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować, czy dodatkowe nakłady się zwrócą w przypadku konkretnego obiektu.

Podsumowanie

Podsumowując, instalacja jednofazowa jest wystarczająca dla większości domów jednorodzinnych i mieszkań. Instalacja trójfazowa wymagana jest przy dużych mocach urządzeń lub w budynkach wielorodzinnych. Wybór odpowiedniego systemu powinien być poprzedzony analizą zapotrzebowania na energię elektryczną i uwzględniać specyfikę obiektu. Prawidłowe, zgodne z normami wykonanie instalacji gwarantuje bezpieczeństwo i niezawodną eksploatację na długie lata.

Najczęściej zadawane pytania

Tak, w części obiektu można wykonać instalację jednofazową, a w części trójfazową, np. do zasilania konkretnych urządzeń.

Nie, urządzenia trójfazowe wymagają zasilania z gniazda lub rozdzielnicy trójfazowej.

Można, jeśli posiada się odpowiednie uprawnienia SEP. W przeciwnym razie należy zlecić prace uprawnionemu elektrykowi.

Najłatwiej poprzez oględziny tablicy rozdzielczej - w instalacji trójfazowej będzie ona zawierać 3 szyny fazowe.

Nie, opłaty liczone są na podstawie zużycia energii, mierzonej licznikiem, a nie ilości faz.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Panele fotowoltaiczne 300W - sprawdź dlaczego to idealny wybór dla Twojego domu
  2. Niezwykła decyzja Holandii w sprawie net-meteringu. Czy to koniec taniego prądu z fotowoltaiki?
  3. Polskie instalacje OZE Better Energy - 236 MW i wzrost energii odnawialnej
  4. Jak online złożyć wniosek o zwiększenie mocy przyłączeniowej PGE?
  5. Zasada działania fotowoltaiki i paneli fotowoltaicznych - jak to działa?
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Olaf Kaźmierczak
Olaf Kaźmierczak

Ekologia i życie na wsi to moje ulubione tematy. Na blogu znajdziesz wiele artykułów na ten temat, a także porady dotyczące odnawialnych źródeł energii i budownictwa.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły